CÁ CHẾT Ở MIỀN TRUNG KHÁC CÁ CHẾT Ở NHIÊU LỘC, HỒ TÂY?

Thiên Lương

Có thể nói hiện tượng cá chết hàng loạt không còn lạ lẫm đối với người dân nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ở nước ta trong vài năm trở lại đây đã có nhiều vụ việc cá chết với số lượng lớn, và nguyên nhân chính xuất phát từ ô nhiễm nghiêm trọng môi trường nước.

Hình ảnh giáo dân trên hàng rào công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa

Như chúng ta đã biết về sự việc cá chết ở miền Trung, bắt đầu xuất hiện tại tỉnh Hà Tĩnh (khu vực cảng Vũng Áng và các xã Kỳ Lợi, Kỳ Hà của thị xã Kỳ Anh, từ ngày 6-4-2016), sau đó tiếp tục xảy ra tại các tỉnh khác như: Quảng Bình, Thừa Thiên - Huế, Quảng Trị. Theo ước tính có khoảng gần 100 tấn cá chết (báo dân trí đưa ra con số là 40 tấn, các báo khác lần lượt 60 đến 70 tấn). Và nguyên nhân được xác định là do chất xả thải độc hại từ công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa , Kỳ Anh, Hà Tĩnh (Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ kết luận, tổ hợp nhà máy Formosa là nguyên nhân gây ra vụ cá chết nghiêm trọng ở miền Trung vào ngày 30/6/2016).

Sau sự việc này, đã có nhiều cuộc biểu tình được diễn ra với danh nghĩa bảo vệ môi trường biển, phản đối hành động xả thải chất độc ra môi trường, yêu cầu công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa ra khỏi Việt Nam... Theo quan sát từ những hình ảnh, clip mà báo chí đăng tải thì có thể nhiều người sẽ nhận định đây là một hành động phản kháng, bảo vệ môi trường chính đáng của người dân trước sự đầu độc môi trường biển của công ty Formosa (mặc dù chúng ta thấy đôi lúc người dân đã có những hành động bạo lực, quá khích đối với chính quyền). Tuy nhiên, một số nguồn tin khác cho hay, những vụ biểu tình này được tiến hành bởi những kẻ phản động, chúng lợi dụng sự việc, lợi dụng sự bất bình của người dân để tuyên truyền xuyên tạc đường lối chủ trương chính kích động họ tiến hành biểu tình chống Nhà nước

Những kẻ này đã tuyên truyền rằng rằng Nhà nước bao che cho công ty Formosa, không bảo vệ quyền lợi của người dân, không công bố nguyên nhân cá chết nhanh chóng, và giờ thì không phân chia tiền đền bù cho người dân một cách nhanh chóng, mặc dù như chúng ta biết để bắt một công ty (nhất là một công ty lớn, sẵn sàng bỏ tiền để thuê những luật sư hàng đầu bào chữa cho mình) nhận tội trước những những hành vi sai trái của mình đòi hỏi phải có những bằng chứng sắt đá, không thể chối cãi. Và với một hiện trường rộng như sự việc Formosa thì việc nghiên cứu kết, tìm chứng cứ kết luận không thể trong ngày một ngày hai.

Và thấy từ thực tế, nếu ban đầu nghe theo những kích động, đẩy đuổi Formosa về nước thì có lẽ giờ chúng ta không những không nhận được một khoản tiền đền bù nào mà ngược lại, phải gánh chịu một mớ hỗn độn công trình từ công ty này. Bàn về việc phân chia tiền đền bù mà Nhà nước đã lấy được từ Formosa, câu chuyện phân chia ở đây không đơn giản như chia một mớ rau ngoài chợ, hay phân chia khoản tiền bằng nhau cho hàng chục, hàng trăm người, mà đây là tổng hợp hàng loạt phép tính, bởi tác động ảnh hưởng từ sự việc đối với mỗi cá nhân là hoàn toàn khác nhau (một người đánh bắt bằng thuyền thúng không thể được đền bù bằng tàu thuyền công suất lớn, chưa kể những hộ bị ảnh hưởng bị ảnh hưởng là những người làm nghề buôn bán nuôi trồng, rồi phải có những khoản tiền hỗ trợ việc làm…), đó là chúng ta chưa tính đến tính cách của dân Việt Nam chúng ta mà nhiều người đã quá rõ, đó là khai một thành hai, khai khống (đã có thông tin người dân tranh nhau đi mua thuyền bè để khai khống).

Và sau Formosa là sự việc hơn 70 tấn cá chết ở kênh Nhiêu Lộc. Cụ thể, giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TP HCM Nguyễn Toàn Thắng cho biết, đến sáng 18/5, các lực lượng đã vớt được gần 70 tấn cá chết trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Số cá chết này sẽ được đưa đi xử lý ở bãi rác Đa Phước (huyện Bình Chánh) để đảm bảo môi trường. kết quả xét nghiệm cho thấy nước kênh Nhiêu Lộc bị ô nhiễm hữu cơ và khí độc sinh ra khi có cơn mưa đầu mùa đẩy rác thải, chất thải chảy xuống dòng kênh. Nguyên nhân cá chết là tương đồng với những năm trước nhưng lượng cá chết nhiều hơn do độ PH trong nước kênh cao và nhiệt độ cũng cao hơn.

Mới đây nhất là, khoảng 76 tấn cá chết đã được thu gom và tiêu hủy trong 3 ngày qua tại hồ Tây, Hà Nội. Theo Văn phòng Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn thông báo tính đến hết ngày 3/10/2016 đã vớt được 76 tấn cá chết. Cơ quan chức năng đã lấy mẫu nước và vật phẩm tại hồ để xét nghiệm, điều tra nguyên nhân sự cố, Kết quả test nhanh cho thấy nước tại hồ Tây bị thiếu ôxy, và nhiều khả năng là do ô nhiễm môi trường nước do chất thải của cư dân khu vực quang hồ (thực tế người một số người dân cho biết vào những ngày nắng nóng nước hồ vẫn bốc lên mùi hôi thối).

Tuy nhiên, có điểm mà chúng ta dễ nhận thấy đó là những người tiến hành hoạt động biểu tình (chủ yếu là các giáo dân của Công giáo) với danh nghĩa bảo vệ môi trường cho đến nay vẫn tập trung vào vụ xả thải của công ty Formosa, và không hề có những hoạt động tuyên truyền, lên án ý thức bảo vệ môi trường thấp kém của người dân sống xung quanh hai khu vực trên đây. Một câu hỏi đặt ra cho những người biểu tình và tổ chức biểu tình đó là, với số lượng cá chết tương đương nhau giữa các vụ việc tại sao chỉ tập trung vào Formosa? chẳng nhẽ công ty nước ngoài làm ô nhiễm thì chúng ta tiến hành đập phá, lên án, còn bản thân người dân Việt Nam tự xả thải, tự đầu độc mình thì không đáng lên án? Hay vì vụ việc Formosa có yếu tố Trung Quốc, mà dân Việt Nam chẳng yêu mến gì ông bạn bốn tốt này (mặc dù vẫn nhiều người lợi mua hóa chất, hàng Trung Quốc về đầu độc nhân dân mình) nên lợi dụng vào đó để kích động người khác tiến hành các vụ gây rối an ninh nhắm chống Nhà nước như nhiều thông tin đã phản ảnh, và sự việc diễn ra tại cổng công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa , Kỳ Anh, Hà Tĩnh vào ngày 2/20/2106 với hàng ngàn người tham gia (với hình ảnh các giáo dân trèo lên tường rào công ty phất cờ ngoại bang, hát kinh thánh, dùng gậy gộc tấn công lực lượng chức năng, từ đó thu hút sự hiếu kì của hàng ngàn người dân sống khu vực xung quanh Formosa đến xem) là đỉnh cao của sự kích động này?